6 Dấu Hiệu Hư Cảm Biến Oxy Thường Gặp Trên Xe Ô Tô

Cảm biến oxy (Oxygen Sensor hay Cảm biến Lambda) là thành phần quan trọng của hệ thống quản lý động cơ, đóng vai trò như “giác quan điện tử” giúp tối ưu hiệu suất vận hành và tiết kiệm nhiên liệu. Thiết bị này đo lượng oxy còn lại trong khí thải, từ đó cung cấp dữ liệu cho ECU để điều chỉnh tỷ lệ hòa khí (không khí/nhiên liệu) chính xác nhất. 

Khi xuất hiện tình trạng hao xăng bất thường hoặc đèn báo lỗi động cơ sáng, đó có thể là dấu hiệu hư cảm biến oxy. Nhận biết sớm dấu hiệu này sẽ giúp Quý khách xử lý kịp thời, tránh hư hỏng nghiêm trọng và giữ cho động cơ vận hành ổn định, bền bỉ.

1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động cơ bản của cảm biến oxy

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cảm biến oxy

Hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cảm biến oxy sẽ giúp Quý khách nhận thức sâu sắc hơn về vai trò quan trọng của bộ phận này trong hệ thống quản lý động cơ, đồng thời dễ dàng nhận biết dấu hiệu hư cảm biến oxy để kịp thời kiểm tra và khắc phục.

• Cảm biến Oxy là gì? Đây là một thiết bị điện tử nhỏ được lắp trên đường ống xả của xe. Hầu hết các xe đời mới đều có ít nhất hai cảm biến: một cái trước bộ chuyển đổi xúc tác (để đo và điều chỉnh hòa khí) và một cái sau bộ chuyển đổi xúc tác (để kiểm tra hiệu quả của bộ chuyển đổi).
• Cấu tạo cơ bản: Loại phổ biến nhất hiện nay là cảm biến Zirconia, có một đầu dò làm bằng Zirconium Dioxide. Bên trong có một bộ phận nung nóng để giúp cảm biến nhanh chóng đạt đến nhiệt độ làm việc tối ưu (khoảng 300-350°C).
• Nguyên lý hoạt động: Cảm biến hoạt động như một pin điện hóa nhỏ. Nó so sánh lượng oxy trong khí thải với lượng oxy trong không khí bên ngoài.
  • Hỗn hợp giàu (ít oxy trong khí thải): Cảm biến tạo ra điện áp cao (khoảng 0.9 Volt).
  • Hỗn hợp nghèo (nhiều oxy trong khí thải): Cảm biến tạo ra điện áp thấp (khoảng 0.1 Volt).
    ECU đọc sự thay đổi điện áp liên tục này để tinh chỉnh lượng xăng phun vào, giữ cho tỷ lệ hòa khí luôn ở mức lý tưởng.

Xem thêm: Hướng Dẫn Xử Lý Lỗi Cảm Biến Khí Nạp Hiệu Quả

2. 6 Dấu hiệu hư cảm biến oxy trên ô tô rõ ràng nhất

Một số dấu hiệu hư cảm biến oxy 

Khi cảm biến oxy gặp trục trặc, nó sẽ gửi tín hiệu sai lệch về ECU, gây ra một chuỗi các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm vận hành. Dưới đây là 6 dấu hiệu hư cảm biến oxy phổ biến nhất mà Ắc Quy Đồng Khánh đã tổng hợp lại.

2.1. Tăng mức tiêu thụ nhiên liệu đột ngột (Hao xăng)

Đây là một trong những dấu hiệu hư cảm biến oxy dễ nhận biết nhất và ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành của Quý khách.

• Chi tiết: Khi cảm biến oxy bị lỗi, nó không thể cung cấp dữ liệu chính xác về lượng oxy trong khí thải. Để bảo vệ động cơ khỏi nguy cơ cháy nổ do hỗn hợp nghèo nhiên liệu, ECU sẽ chuyển sang chế độ an toàn, mặc định phun một lượng xăng nhiều hơn cần thiết (gọi là hỗn hợp giàu). Điều này khiến quá trình đốt cháy không hiệu quả và gây lãng phí nhiên liệu. Mức tiêu thụ có thể tăng từ 10% đến 40% so với bình thường.
• Ví dụ cụ thể: Nếu chiếc xe của Quý khách thường ngày chỉ tiêu thụ khoảng 10 lít xăng cho 100km đường hỗn hợp, nhưng gần đây con số này đột ngột tăng lên 12-13 lít/100km mà thói quen lái xe và cung đường không thay đổi, đây là một cảnh báo rất đáng lưu tâm về lỗi cảm biến oxy trên ô tô.

2.2. Đèn Check Engine bật sáng liên tục

Sau khi xe hao xăng, tín hiệu cảnh báo trực quan trên bảng đồng hồ là triệu chứng không thể bỏ qua.

• Chi tiết: Đèn "Cá vàng" hay Check Engine sáng là cách hệ thống chẩn đoán trên xe (OBD-II) thông báo rằng có một bộ phận nào đó đang hoạt động ngoài phạm vi tiêu chuẩn. Khi tín hiệu điện áp từ cảm biến oxy gửi về ECU không ổn định, bị trễ hoặc nằm ngoài ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ ghi nhận lỗi và kích hoạt đèn báo.
• Ví dụ về mã lỗi: Khi sử dụng máy chẩn đoán, các kỹ thuật viên có thể đọc được các mã lỗi phổ biến liên quan đến lỗi cảm biến oxy như:
  • P0130: Lỗi mạch cảm biến O2 (Bank 1, Sensor 1)
  • P0134: Mạch cảm biến O2 không có hoạt động (Bank 1, Sensor 1)
  • P0171: Hệ thống quá nghèo (System Too Lean - Bank 1) - Cảm biến báo hỗn hợp nghèo nhưng thực tế có thể không phải vậy.
  • P0172: Hệ thống quá giàu (System Too Rich - Bank 1) - Dấu hiệu rõ ràng của việc phun xăng dư thừa.

2.3. Khói xe có mùi xăng sống hoặc mùi trứng thối

Mùi bất thường từ ống xả là một hệ quả trực tiếp của việc hỗn hợp nhiên liệu bị sai lệch.

• Chi tiết:
  • Mùi xăng sống: Do hỗn hợp quá giàu, một lượng xăng không được đốt cháy hết sẽ bị đẩy ra ngoài theo đường ống xả, gây ra mùi xăng nồng nặc rất đặc trưng.
  • Mùi trứng thối (mùi lưu huỳnh): Mùi khó chịu này xuất phát từ bộ chuyển đổi xúc tác. Khi xăng thừa đi vào bộ phận này, nó sẽ làm quá nhiệt và phản ứng với các chất xúc tác, tạo ra khí Hydrogen Sulfide (H₂S) có mùi trứng thối. Đây là dấu hiệu cho thấy bộ chuyển đổi xúc tác đang bị quá tải và có nguy cơ hỏng hóc.

2.4. Động cơ hoạt động không ổn định, rung giật hoặc khó tăng tốc

Một khi tỷ lệ hòa khí không còn lý tưởng, hiệu suất của động cơ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

• Chi tiết: Lỗi cảm biến oxy trên ô tô khiến ECU không thể điều chỉnh chính xác thời điểm và lượng xăng phun. Quá trình đốt cháy trong xi-lanh trở nên không hiệu quả, dẫn đến các hiện tượng như:
  • Nổ không tải không đều (Rough Idle): Xe rung giật, vòng tua máy lên xuống thất thường khi dừng đèn đỏ hoặc mới khởi động.
  • Hụt hơi, yếu khi tăng tốc: Quý khách đạp ga nhưng xe không "bốc", có cảm giác bị ghì lại, tăng tốc chậm chạp.
  • Bỏ máy (Misfire): Động cơ có thể phát ra tiếng nổ lụp bụp do nhiên liệu không được đốt cháy ở một hoặc nhiều xi-lanh.

2.5. Khí thải độc hại tăng cao, không đạt tiêu chuẩn kiểm định

Đây là một hậu quả vô hình nhưng lại có tác động lớn đến môi trường và việc tuân thủ pháp luật.

Chi tiết: 

• Cảm biến oxy đóng vai trò trung tâm trong hệ thống quản lý khí thải của xe, cung cấp dữ liệu quan trọng để ECU điều chỉnh tỷ lệ hòa khí tối ưu. Khi cảm biến oxy bị hư hỏng, ECU mất khả năng cân chỉnh chính xác quá trình đốt cháy, khiến nhiên liệu không cháy hết hoặc cháy không triệt để. 
• Hệ quả là động cơ thải ra một lượng lớn khí độc như Carbon Monoxide (CO), Hydrocarbons (HC) và Oxit Nitơ (NOx). Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, tình trạng này còn khiến xe khó vượt qua kiểm định khí thải và tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt theo quy định.

2.6. Hiện tượng khói đen từ ống xả

Khói đen bốc ra từ ống xả là một dấu hiệu rõ rệt, dễ nhận biết nhất cho thấy động cơ đang hoạt động với hỗn hợp nhiên liệu quá giàu — tức lượng xăng phun vào buồng đốt vượt quá nhu cầu thực tế.

• Chi tiết: Khói đen về cơ bản là muội than (carbon) chưa cháy hết, hình thành do nhiên liệu không được đốt cháy hoàn toàn trong buồng đốt. Khi cảm biến oxy gặp trục trặc, ECU sẽ nhận dữ liệu sai lệch về nồng độ oxy trong khí thải. Kết quả là ECU điều chỉnh sai tỷ lệ hòa khí, dẫn đến phun quá nhiều nhiên liệu. Hiện tượng này không chỉ gây hao xăng, giảm hiệu suất động cơ mà còn làm tăng lượng khí thải độc hại, ảnh hưởng tới môi trường.

Xem thêm: Lỗi Cảm Biến Hơi Xăng Là Gì? Dấu Hiệu Và Cách Khắc Phục

3. Nguyên nhân và hậu quả nghiêm trọng khi trì hoãn sửa chữa

Hậu quả nghiêm trọng khi trì hoãn sửa chữa

Việc phớt lờ các dấu hiệu hư cảm biến oxy có thể dẫn đến những thiệt hại tốn kém hơn rất nhiều so với chi phí thay thế một cảm biến mới.

3.1. Các nguyên nhân chính gây hư hỏng

Hiểu rõ nguyên nhân gây hư hỏng cảm biến oxy sẽ giúp Quý khách có biện pháp phòng tránh và xử lý kịp thời:

• Tuổi thọ thiết bị: Cảm biến oxy là bộ phận tiêu hao trong hệ thống xe, thông thường có tuổi thọ từ 100.000 đến 160.000 km tùy điều kiện vận hành và loại cảm biến. Khi vượt quá tuổi thọ này, hiệu suất cảm biến suy giảm đáng kể, gây sai lệch dữ liệu gửi về ECU.
• Nhiên liệu kém chất lượng: Xăng có chứa chì hoặc nhiều tạp chất dễ gây hiện tượng “ngộ độc” cảm biến. Các chất này bám lên bề mặt đầu dò oxy, làm suy giảm khả năng đo lường và gây lỗi hệ thống.
• Rò rỉ dầu hoặc nước làm mát: Khi dầu động cơ hoặc nước làm mát lọt vào hệ thống xả, chúng sẽ cháy trong buồng đốt tạo thành muội than, bám chặt vào đầu cảm biến oxy. Hiện tượng này không chỉ làm giảm độ nhạy của cảm biến mà còn gây sai lệch dữ liệu lâu dài.
• Quá nhiệt: Hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao quá mức, đặc biệt khi hệ thống làm mát gặp sự cố, sẽ làm hỏng các linh kiện điện tử bên trong cảm biến, giảm tuổi thọ và hiệu suất.
• Hư hỏng vật lý: Cảm biến oxy đặt ở vị trí gần hệ thống xả, chịu tác động môi trường khắc nghiệt. Va đập gầm xe, đứt dây điện hoặc giắc nối bị lỏng đều có thể gây hư hỏng cảm biến, dẫn đến tín hiệu đo không chính xác.

3.2. Hậu quả nghiêm trọng khi kéo dài

Việc không xử lý kịp thời cảm biến oxy hỏng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất, tuổi thọ động cơ và chi phí vận hành của xe:

• Hỏng Bộ chuyển đổi xúc tác: Đây là hậu quả tốn kém nhất. Lượng xăng thừa liên tục cháy trong bộ phận này sẽ làm nó quá nhiệt, tan chảy và tắc nghẽn, phá hủy hoàn toàn. Chi phí thay thế bộ chuyển đổi xúc tác có thể cao gấp 10-20 lần chi phí thay một cảm biến oxy.
• Giảm tuổi thọ động cơ: Khi ECU nhận dữ liệu không chính xác, hỗn hợp nhiên liệu – không khí sẽ bị sai lệch. Động cơ hoạt động trong điều kiện không tối ưu lâu dài sẽ dẫn đến mài mòn các chi tiết bên trong nhanh hơn, ảnh hưởng đến hiệu suất và độ bền của động cơ.
• Tăng chi phí vận hành: Cảm biến oxy hỏng khiến hệ thống phun nhiên liệu vận hành không hiệu quả, gây tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn. Đây là yếu tố làm tăng chi phí vận hành hàng ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến “ví tiền” của Quý khách.

4. Hướng dẫn kiểm tra và bảo dưỡng cảm biến oxy

Hướng dẫn kiểm tra và bảo dưỡng biến oxy

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến cảm biến oxy, Quý khách có thể tiến hành một số bước kiểm tra sơ bộ hoặc đưa xe đến garage uy tín để được kiểm tra chuyên sâu.

Các bước kiểm tra sơ bộ:

• Kiểm tra bằng mắt: Quan sát kỹ phần dây nối cảm biến oxy, đảm bảo không có hiện tượng đứt, hở, giắc cắm lỏng hoặc bị ăn mòn. Đây là bước đơn giản nhưng giúp loại trừ nguyên nhân cơ bản gây lỗi.
• Sử dụng máy chẩn đoán: Đây là phương pháp chính xác nhất để xác định tình trạng cảm biến oxy. Kỹ thuật viên sẽ đọc mã lỗi và kiểm tra dữ liệu “Live Data” để đánh giá hoạt động. Ví dụ: tín hiệu điện áp của cảm biến oxy số 1 (trước bộ xúc tác) ở trạng thái tốt thường dao động nhanh giữa 0.1V và 0.9V. Nếu tín hiệu đứng yên ở mức điện áp cố định (ví dụ 0.45V) hoặc dao động chậm, đây là dấu hiệu cảm biến oxy đã suy giảm hoặc hỏng.

Vệ sinh hay thay thế:

• Vệ sinh: Chỉ áp dụng khi cảm biến oxy bị bám muội than nhẹ, tuy nhiên hiệu quả thường không cao và không duy trì lâu dài.
• Thay thế: Là giải pháp tối ưu khi cảm biến oxy đã hết tuổi thọ, bị “ngộ độc” chì/silicon, hoặc hư hỏng mạch điện bên trong. Việc thay thế đảm bảo động cơ hoạt động ổn định và tiết kiệm nhiên liệu.

Lưu ý: Luôn ưu tiên sử dụng cảm biến oxy chính hãng hoặc từ các thương hiệu OEM uy tín, đúng mã xe và loại động cơ để đảm bảo độ chính xác và độ bền lâu dài của thiết bị.

Qua những phân tích chi tiết trên, có thể thấy việc nhận biết sớm các dấu hiệu hư cảm biến oxy là vô cùng quan trọng. Hành động kịp thời không chỉ giúp Quý khách tiết kiệm một khoản chi phí nhiên liệu đáng kể mà còn bảo vệ các bộ phận đắt tiền khác như động cơ và bộ chuyển đổi xúc tác, đồng thời góp phần giữ gìn môi trường. Chúng tôi khuyến nghị Quý khách nên đưa xe đi bảo dưỡng và kiểm tra hệ thống điện, cảm biến định kỳ tại các trung tâm uy tín.

Để hệ thống điện tử và các cảm biến quan trọng như cảm biến oxy hoạt động chính xác và ổn định, nguồn điện cung cấp phải luôn mạnh mẽ và tin cậy. Ắc Quy Đồng Khánh tự hào là đối tác cung cấp giải pháp năng lượng chất lượng cao, đảm bảo xe của Quý khách luôn khởi động trơn tru và toàn bộ hệ thống điện tử hoạt động ở hiệu suất tối ưu. Hãy chọn Ắc Quy Đồng Khánh để đảm bảo nguồn điện ổn định, từ đó nâng cao tuổi thọ và hiệu suất của mọi cảm biến trên xế yêu của bạn.

Thông tin liên hệ:

Website: Ắc quy Đồng Khánh

SĐT: 0966.697.696

Địa chỉ: Số 1 Nguyễn Hữu Thọ (ngã 5 cầu vượt Linh Đàm), Q. Hoàng Mai, Hà Nội

Fanpage: https://www.facebook.com/acquydongkhanh